آلاینده‌های آب خاکستری

حدود ۷۰ درصد پساب خانگی شامل آب‌هایی می‌شود که از حمام و ماشین لباسشویی به‌دست می‌آیند. وقتی این آب در یک سیستم اصولی تصفیه شود و آلاینده‌هایش حذف گردد، به آن آب خاکستری می‌گویند. از آب خاکستری در کارهایی مثل آبیاری فضای سبز و شست‌وشوی محیط استفاده می‌شود.

آلاینده‌های آب خاکستری در چهار دسته‌ی فیزیکی، شیمیایی، زیستی و خطرناک‌ترین‌شان یعنی نوظهور قرار می‌گیرند که باید در فرآیند تصفیه از بین بروند. همراه‌مان باشید تا در ادامه با این آلاینده‌ها آشنا شوید.

آلاینده‌های آب خاکستری چیست و چرا باید حذف شوند؟

حدود ۶۰ تا ۷۵ درصد از آب فاضلاب خانگی را آب خاکستری تشکیل می‌دهد. کیفیت این میزان آب در خانه‌های مسکونی متفاوت است و دلیلش هم این است که آلاینده‌های آب خاکستری تحت تأثیر رفتار ساکنین قرار دارند. با توجه به این موضوع، نمی‌توان یک سیستم تصفیه را برای همه‌ی ساختمان‌ها توصیه کرد.

نکته: آلاینده‌های آب خاکستری شامل مدفوع نمی‌شوند! اگر آبی شامل مدفوع باشد آب سیاه نام دارد.

مطالعه بیشتر: برای کسب اطلاعات کامل در خصوص تفاوت آب خاکستری با آب سیاه، بر روی لینک کلیک کنید.

آلاینده‌های آب خاکستری اغلب از مسیرهای زیر وارد منبع می‌شوند:

• آلاینده‌های آب خاکستری در حمام: شامل صابون، شامپو، مو و میکروب‌های سطحی.
• آلاینده‌های آب خاکستری در ماشین لباسشویی: مثل مواد شوینده، فسفر و سورفکتانت‌ها.
• آلاینده‌های آب خاکستری در سینک ظرف‌شویی: ترکیبی از چربی، پسماند غذایی و شوینده‌ها.
• آلاینده‌های آب خاکستری در ماشین ظرف‌شویی: حاوی دترجنت‌ها و ترکیبات قلیایی قوی.

آلاینده‌های آب خاکستری که از این منابع می‌آیند را می‌توان به طور کلی در چهار بخش تقسیم‌بندی کرد.

دسته‌بندی آلاینده‌های آب خاکستری

آلاینده‌های آب خاکستری به چهار بخش زیر تقسیم می‌شوند:

• ۱. آلاینده‌های آب خاکستری از نوع فیزیکی

  اولین دسته از آلاینده‌های آب خاکستری، پسماندهای فیزیکی هستند مثل مو، مواد غذایی و موارد مشابه. منشأ اصلی این نوع آلودگی‌ها اغلب شست‌وشوی بدن و لباس است. تحقیقات انجام‌شده روی آب‌های خاکستری نشان می‌دهد به‌طور میانگین در این آب‌ها ذرات جامد بین ۱۹۰ تا ۵۳۷ mg/L و کدورت بین ۱۹ تا ۴۴۴ NTU است.

• با نگاهی به این ارقام، به‌راحتی می‌توان نتیجه گرفت که اگر سیستم پیش‌فیلتراسیون برای حذف آلاینده‌های آب خاکستری وجود نداشته باشد، در مسیر لوله‌های سیستم تصفیه گرفتگی ایجاد می‌کند. درست است که این نوع از آلاینده‌های آب خاکستری کم‌ترین خطر جانی را دارند، اما اگر حذف نشوند، می‌توانند به‌طور کلی سیستم تصفیه را از کار بیندازند.

• ۲. آلاینده‌های آب خاکستری از نوع شیمیایی

  دومین نوع آلاینده‌های آب خاکستری، مواد شیمیایی هستند؛ مثل ترکیبات اسیدی و قلیایی. بیشتر این ترکیبات از شوینده‌ها وارد آب خاکستری می‌شوند و باید طبق مراحلی دقیق در سیستم تصفیه از بین بروند.

• اگر آلاینده‌های شیمیایی کنترل نشوند، می‌توانند روی میزان اکسیژن آب تأثیر مستقیم بگذارند و آن را به منبعی عالی برای رشد جلبک تبدیل کنند. همین نکته نشان می‌دهد که چقدر مهم است در فرآیند تصفیه به حذف این نوع از آلاینده‌های آب خاکستری دقت شود.

  نوع آلاینده	محدوده غلظت (mg/L)	منشأ اصلی	تأثیر بر محیط
  BOD₅	20–240	مواد آلی و شوینده‌ها	افزایش مصرف اکسیژن محلول در آب
  TSS	190–537	شست‌وشوی لباس و بدن	انسداد فیلتر و کاهش کارایی تصفیه
  فسفر	4–14	پودر لباسشویی	تحریک رشد جلبک‌ها (یوتریفیکاسیون)
  سورفکتانت‌ها	متغیر	دترجنت‌ها	تخریب غشاهای سلولی آبزیان

• ۳. آلاینده‌های آب خاکستری نوظهور (Emerging Contaminants)

  نوع دیگری از آلاینده‌های آب خاکستری که در مقدمه هم اشاره کوتاهی به آن شد، آلودگی‌های نوظهور هستند. منشأ این نوع از آلاینده‌های آب خاکستری محصولات آرایشی، بازدارنده‌های شعله و مواد مشابه اند.

• ولی دقت داشته باشید که آلاینده‌های نوظهور حتی در میزان کم هم ماندگاری بالایی در آب خاکستری دارند و می‌توانند تأثیرات منفی روی سلامت انسان داشته باشند.

در مسیر مدیریت آلاینده‌های آب خاکستری، نوع تفکر اهمیت زیادی دارد. برای مثال در نگاه شرکت اکسیر، به عنوان پیشرو در زمینه طراحی و ساخت لوکس، پایدار و هوشمند در صنعت ساختمان، هر سازه بخشی از اکوسیستم است و باید در مصرف و بازچرخانی آب نیز نقش مثبتی داشته باشد. به همین خاطر، سیستم‌های تصفیه‌ای طراحی می‌کنیم که تا حد امکان مراقب محیط‌زیست و سلامتی خودمان باشند.